İslamabad Görüşmeleri Neden Başarısız Oldu: 21 Saatlik ABD-İran Müzake

1979 İslam Devrimi'nden bu yana ABD ile İran arasındaki en üst düzey doğrudan görüşmeler, Pakistan İslamabad'da 21 yıpratıcı saatlik müzakerelerin ardından cumartesi günü başarısızlıkla sona erdi. ABD heyetine liderlik eden Başkan Yardımcısı JD Vance, anlaşma sağlanamadığını açıklarken, İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Qalibaf Washington'u Tahran'ın güvenini kazanmada başarısız olmakla suçladı.

Müzakerelerin İçyüzü

Görüşmeler 11 Nisan öğleden sonra başladı ve gece boyunca önemli bir ara verilmeden devam etti. Her iki taraf da ortamı gergin ama profesyonel olarak nitelendirdi.

ABD talepleri: İran'ın nükleer silahlardan vazgeçme konusunda olumlu bir taahhüt vermesi, Hürmüz Boğazı'nın koşulsuz olarak tamamen yeniden açılması ve İran'ın nükleer programının bazı unsurlarının tasfiyesi için doğrulanabilir bir çerçeve.

İran talepleri: İsrail'in Hizbullah'a yönelik operasyonlarının durdurulması dahil Lübnan'da ateşkes, dondurulmuş 6 milyar dolarlık varlıkların serbest bırakılması, savaş tazminatları, İran'ın Hürmüz geçişini kontrol etme egemenlik hakkının tanınması ve İran'ın barışçıl nükleer programı için güvenceler.

Kırılma Noktası

Vance açık konuştu: "Kötü haber şu ki bir anlaşmaya varamadık. Ve bunun İran için ABD'den çok daha kötü bir haber olduğunu düşünüyorum." En büyük tıkanma noktasının nükleer mesele olduğunu söyledi: "Nükleer silah aramayacaklarına dair olumlu bir taahhüt görmemiz gerekiyor."

Qalibaf farklı bir anlatı sundu: "Karşı taraf nihayetinde İran heyetinin güvenini kazanamadı." Tarihsel şikayetlere dikkat çekti ve görüşmeler öncesinde üzerinde mutabık kalınan iki ön koşulun, yani Lübnan'da ateşkes ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasının yerine getirilmediğini belirtti.

168 girişim neydi?

İran, maraton oturum sırasında 168 ileriye dönük girişim sunduğunu iddia etti. Belirli içerikleri açıklanmamış olsa da, bildirilen konular arasında nükleer güvenceler, yaptırımların kaldırılması, bölgesel güvenlik düzenlemeleri ve ekonomik işbirliği çerçeveleri yer alıyordu.

Kürt Perspektifi

Kürdistan Bölgesi için başarısızlık doğrudan sonuçlar taşıyor. KRG'nin ekonomisi, Hürmüz kapanmasıyla sekteye uğrayan petrol gelirlerine bağlı. İran destekli milisler Kürdistan'ın sınırları yakınında faaliyet gösteriyor. Tırmanma, Hewlêr (Erbil), Silêmanî (Süleymaniye) ve Duhok illerine yönelik güvenlik tehditlerini artırabilir.