Trump, İslamabad Görüşmelerinin Çökmesinin Ardından Hürmüz Boğazı'na T

Başkan Donald Trump cumartesi günü, ABD Donanması'nın Pakistan İslamabad'da İran ile yapılan maraton barış müzakerelerinin çökmesinin ardından dünyanın en kritik petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'na giren ve çıkan tüm deniz trafiğine tam bir abluka uygulayacağını açıkladı. Duyuru, ABD, İsrail ve İran arasındaki altı haftalık çatışmanın dramatik bir tırmanmasına işaret ediyor ve küresel enerji piyasaları ile daha geniş Orta Doğu bölgesi için riskleri artırıyor.

Trump'ın Sosyal Medya Açıklaması

Pakistan'daki görüşmelerin bozulmasının ardından kısa süre sonra Truth Social'da yaptığı paylaşımda Trump şunları yazdı: "Derhal yürürlüğe girmek üzere, Dünyanın En İyisi olan ABD Donanması, Hürmüz Boğazı'na girmeye veya oradan çıkmaya çalışan her türlü Gemiye ABLUKA uygulama sürecini başlatacaktır." Mayın temizleme operasyonunu küresel bir hizmet olarak çerçeveleyerek ABD'nin "Çin, Japonya, Güney Kore, Fransa, Almanya ve diğer birçok ülke dahil olmak üzere Dünyanın dört bir yanındaki Ülkelere bir iyilik olarak Hürmüz Boğazı'nı temizleme sürecini başlattığını" söyledi.

Açıklama, Başkan Yardımcısı JD Vance'ın İranlı yetkililerle 21 saatlik yüz yüze müzakerelerin ardından (1979 İslam Devrimi'nden bu yana en üst düzey doğrudan ABD-İran görüşmeleri) anlaşma sağlanamadan İslamabad'dan ayrılmasının ardından geldi.

Mayın Temizleme Operasyonları Zaten Başladı

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), iki muhribin (USS Frank E. Peterson ve USS Michael Murphy) Hürmüz Boğazı'ndan geçerek Basra Körfezi'nde operasyona başladığını daha önce doğrulamıştı. Görevleri: boğazın "İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından döşenen deniz mayınlarından tamamen temizlenmesini" sağlamak.

USS Gerald Ford uçak gemisi muharebe grubu artık USS Abraham Lincoln ve diğer büyük deniz varlıklarıyla birlikte Basra Körfezi'nde konuşlanmış olup onlarca yıl içindeki en büyük ABD deniz yığınaklarından birini oluşturuyor.

Hürmüz Boğazı Nedir?

Hürmüz Boğazı, İran ile Umman arasında Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne ve Arap Denizi'ne bağlayan dar bir su yoludur. Dünya petrol arzının yaklaşık %20'si günlük olarak bu sulardan geçmektedir ve bu da onu dünyanın stratejik açıdan en önemli deniz geçiş noktası yapmaktadır. Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Katar ve BAE dahil ülkeler, petrol ve gaz ihracatlarının büyük çoğunluğu için boğaza bağımlıdır. İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu Mart 2026 başında boğazı mayınlayıp ticari trafiğe kapattığında, küresel petrol fiyatları varil başına 100 doları aştı ve 1970'lerin petrol krizinden bu yana en kötü enerji arzı kesintisini tetikledi.

Kürdistan Boyutu

Hürmüz Boğazı krizi, Irak'ı ve dolayısıyla Kürdistan Bölgesi'ni (Herêma Kurdistanê) yıkıcı bir şekilde vurdu. Petrol ve gaz gelirleri Irak devlet bütçesinin %90'ını oluşturuyor ve Irak ithalatının %90'ı boğaz üzerinden erişilebilen Körfez limanlarından geliyor. Savaşın başlamasından bu yana Güney Irak petrol üretimi %70'ten fazla düştü.

Kürdistan Bölgesi için kriz, Kürt topraklarından geçerek Türkiye'deki Akdeniz limanı Ceyhan'a ulaşan Kerkük-Ceyhan boru hattının stratejik önemini yeniden canlandırdı. Washington'un aracılığıyla 17 Mart'ta sağlanan bir çığır açan anlaşma, Kerkük sahalarından günde yaklaşık 170.000 varil petrolün Kürdistan boru hattından akmasına izin vererek Kürdistan Bölgesi'nin kriz sırasında Irak'ın ekonomik hayatta kalmasındaki kilit rolünün altını çizdi.