ئەمریکا دەست بە پاککردنەوەی مین لە گەرووی هورمز دەکات؛ ترەمپ Trump دەڵێت ئێران "بە خراپی تێکشکا"

سوپای ئەمریکا ئۆپەراسیۆنی پاککردنەوەی مینی لە گەرووی هورمز Strait of Hormuz دەستپێکرد، کە یەکێکە لە گرنگترین شوێنە ستراتیژییەکانی وزە لە جیهاندا، لە کاتێکدا سەرۆک ترەمپ Trump ڕایگەیاند کە ئێران "بە خراپی تێکشکێنراوە".

ئۆپەراسیۆنەکە

فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا (CENTCOM) لە 11ی نیسان ڕایگەیاند کە دوو کەشتی جەنگی لە جۆری ئارلی بێرک Arleigh Burke، کە بریتین لە USS Frank E. Petersen Jr. (DDG 121) و USS Michael Murphy (DDG 112)، بە گەرووی هورمزدا تێپەڕیون و چوونەتە ناو کەنداوی فارسەوە. ئەدمیراڵ براد کووپەر Brad Cooper وتی کە هێزەکان دەستیان کردووە بە "دروستکردنی ڕێڕەوێکی ئارامی هاتوچۆ". ئامێری بێ سەرنشینی ژێر ئاو (Knifefish UUV) بۆ دۆزینەوە و لەناوبردنی مینەکان بەکاردەهێنرێت.

ترەمپ Trump لە تۆڕی کۆمەڵایەتی Truth Social بڵاویکردەوە: "ئێستا دەستمان کردووە بە پڕۆسەی پاککردنەوەی گەرووی هورمز، وەک چاکەیەک بۆ چین، ژاپۆن، کۆریای باشوور، فەرەنسا، ئەڵمانیا و نەتەوەکانی دیکە." ئەو بانگەشەی کرد کە هەموو 28 کەشتییە مێنڕێژکەرەکانی ئێران نوقم کراون.

بۆچی هورمز Hormuz گرنگە؟

گەرووی هورمز ڕێڕەوێکی ئاویی تەسکە، کە تەنها 24 میل پانە لە تەسکترین شوێنیدا، کەنداوی فارس بە کەنداوی عومان و زەریاوە دەبەستێتەوە. نزیکەی 20-25%ی هەموو نەوتی گواستراوەی دەریایی (نزیکەی 20 ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا)، 20%ی بازرگانی غازی سروشتی شل LNG، و 30%ی بارە نێودەوڵەتییەکانی پەین لێرەوە تێدەپەڕێت.

دەتوانیت وەک گەروویەک بۆ ئابووری جیهان بیری لێ بکەیتەوە. ئەگەر ئەم گەرووە دابخرێت، نرخی نەوت لە جیهاندا بەرز دەبێتەوە، ڕێڕەوەکانی گواستنەوە تێکدەچن، و هەر وڵاتێک کە وزە لە کەنداوەوە هاوردە بکات، دەستبەجێ کاریگەرییەکەی هەست پێ دەکات.

ئەوەی ئێران کردی

لە 2ی ئازاری 2026، چەند ڕۆژێک دوای دەستپێکردنی هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل، ئێران گەرووەکەی بە "داخراو" ڕاگەیاند و مینی دەریایی بڵاوکردەوە. ئەنجامەکان سەخت بوون: هێرش کرایە سەر 21 کەشتی بازرگانی، هاتوچۆی تانکەرەکان 90% کەمی کرد، و نرخی نەوتی برێنت لە $97 بۆ هەر بەرمیلێک تێپەڕی. ئاژانسی نێودەوڵەتی وزە گەورەترین دەردانی یەدەگی فریاگوزاری لە مێژوودا ڕاگەیاند کە 400 ملیۆن بەرمیل بوو.

کێشەی مینەکان

مەزەندە دەکرێت ئێران 2,000 بۆ 6,000 مینی دەریایی بڵاوکردبێتەوە، بەڵام لێرەدا کێشەیەک هەیە: زۆرێک لە مینەکان بە شێوەیەکی سەرەڕۆیانە دانراون. هەندێک یەکە GPS ی بازرگانییان بەکارهێناوە، هەندێکی تر پشتیان بە خەمڵاندنی دەستی بەستووە. زۆرێک لە مینەکان تۆمار نەکراون، و تەوژمەکانی دەریا شوێنیان گۆڕیون. لەوانەیە ئێران خۆشی نەزانێت هەموو مینەکانی لە کوێن. ئەمریکا دەبێت نزیکەی 200 میلی چوارگۆشە لە بنی دەریا بپشکنێت، کە ئەمەش پڕۆسەیەکە ڕەنگە چەند مانگێک بخایەنێت.