ترەمپ Trump هۆشداری دەداتە چین: چەک بۆ ئێران بنێرن ڕووبەڕووی لێکەوتەی توند دەبنەوە

سەرۆک ترەمپ Trump هۆشدارییەکی ڕاستەوخۆی ئاراستەی چین کرد دوای ئەوەی هەواڵگری ئەمریکا ئاشکرای کرد کە پەکین Beijing ئامادەکاری دەکات بۆ ناردنی سیستەمی بەرگری ئاسمانی گوازراوە بۆ ئێران لە کاتی ئاگربەستە ناسکەکەدا.
هەواڵگرییەکە
لە 11ی نیسان، کەناڵی CNN ڕاپۆرتیکرد کە هەواڵگری ئەمریکا ئاماژە بەوە دەکات کە چین ئامادەکاری دەکات بۆ گەیاندنی سیستەمی MANPAD (موشەکی بەرگری ئاسمانی کە لەسەر شان دادەنرێت، پێدەچێت مۆدێلەکانی FN-6 یان FN-16 بن) بۆ ئێران لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا. چەکەکان لە ڕێگەی وڵاتی سێیەمەوە دەنێردرێن بۆ ئەوەی سەرچاوەکەیان بشاردرێتەوە.
ترەمپ Trump بە ڕۆژنامەنووسانی وتی: "ئەگەر چین ئەمە بکات، چین تووشی کێشەی گەورە دەبێت." چەند ڕۆژێک پێشتر، لە 8-9ی نیسان، ئەو پێشتر ڕاگەیاندنی 50% باجی گومرگی لەسەر هەر وڵاتێک کردبوو کە چەک بۆ ئێران دابین بکات.
وێنە گەورەکە: پەیوەندییە سەربازییەکانی چین و ئێران
ناردنی MANPAD ڕووداوێکی دابڕاو نییە. بەپێی هەڵسەنگاندنەکانی هەواڵگری ئەمریکا و ڕاپۆرتە ئاشکراکان، پشتگیری چین بۆ ئێران لە کاتی شەڕی 2026ـدا ئەمانەی گرتووەتەوە:
- ئامێری بەرهەمهێنانی نیمچەگەیەنەرەکان کە لەلایەن SMICـەوە بۆ سوپای ئێران نێردراوە.
- دەستڕاگەیشتن بە سیستەمی ڕێدۆزی مانگی دەستکردی BeiDou کە لەلایەن کۆمپانیا چینییەکانەوە دابینکراوە.
- پێکهاتەکانی سووتەمەنی موشەک: پێنج کەشتی سزادراوی ئێرانی سۆدیۆم پێرکلۆرات (sodium perchlorate - پێکهاتەی سووتەمەنی ڕەقی موشەک)یان لە بەندەرە چینییەکانەوە گواستووەتەوە لە کاتی دەستپێکردنی شەڕەوە.
- هەواڵگری جوگرافی: داتای چاودێری مانگی دەستکرد و پشتگیری شەڕی ئەلیکترۆنی.
- موشەکی دژە کەشتی سەروو دەنگ: ئێران سەرقاڵی لێکۆڵینەوە بووە بۆ کڕینیان.
باڵیۆزخانەی چین بە توندی تۆمەتەکانی ڕەتکردەوە. بەڵام ئەم شێوازە پرسیارێکی گرنگ دروست دەکات: چین لە هەمان کاتدا هەم بەشدارە لە ناوبژیوانی ئاگربەست و هەم بەگوێرەی دەنگۆکان لایەنێکی شەڕەکە پڕچەک دەکات. لەگەڵ سەردانە چاوەڕوانکراوەکەی ترەمپ Trump بۆ پەکین لە مانگی ئایاردا، بابەتی چەکەکان بووەتە فشارێکی دیپلۆماسی تەقینەوەیی.