ئەمریکا پاککردنەوەی مین لە تەنگەی هورموز دەست پێدەکات لە کاتێکدا Trump

سوپای ئەمریکا ئۆپەراسیۆنی پاککردنەوەی مین لە تەنگەی هورموز دەستیپێکرد کە یەکێکە لە گرنگترین شوێنە تەنگەکانی وزەی جیهان، لە کاتێکدا سەرۆک Trump ڕایگەیاند ئێران "بە توندی شکستی خواردووە."

ئۆپەراسیۆنەکە

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (CENTCOM) لە ١١ی نیسان ڕایگەیاند دوو وێرانکەری مووشەکی ڕێنیشاندەری جۆری Arleigh Burke، USS Frank E. Petersen Jr. (DDG 121) و USS Michael Murphy (DDG 112)، بە تەنگەی هورموزدا تێپەڕیون و چوونە خلیجی فارس. ئەدمیراڵ Brad Cooper گوتی هێزەکان دەستیان کردووە بە "دروستکردنی ڕێگای ئاسایشی تێپەڕین." ئامێرە بەبێسەرنشینە ژێرئاوییەکان (Knifefish UUV) یارمەتی دۆزینەوە و لەکارخستنی مینەکان دەدەن.

Trump لەسەر Truth Social نووسی: "ئێستا دەستمان کردووە بە پاککردنەوەی تەنگەی هورموز، وەک یارمەتییەک بۆ چین و ژاپۆن و کۆریای باشوور و فەڕەنسا و ئەڵمانیا و وڵاتانی تر." بانگەشەی کرد هەموو ٢٨ کەشتیی مین دانەری ئێران نوقم کراون.

بۆچی هورموز گرنگە؟

تەنگەی هورموز ئاوڕێگایەکی تەنگە کە تەنها ٢٤ میل پانییە لە تەنگترین شوێنی، خلیجی فارس بە خلیجی عومان و ئۆقیانووسی کراوەوە دەبەستێتەوە. نزیکەی ٢٠-٢٥ لەسەدی هەموو نەوتی دەریاییی جیهان (نزیکەی ٢٠ ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژ)، ٢٠ لەسەدی بازاڕی LNG ی جیهانی، و ٣٠ لەسەدی ناردنی خۆراکی زەوی نێودەوڵەتی بەرز دەکات.

وەک بۆنێکی تەنگ بیری لێبکەرەوە بۆ ئابووری جیهان. ئەگەر ئەم تەنگەیە دابخرێت، نرخی نەوت لە سەرتاسەری جیهان بەرزدەبێتەوە، ڕێگای بازرگانی تێکدەدرێت، و هەر وڵاتێک وزە لە خلیج وەردەگرێت کاریگەریی لەسەر دەبێت.

ئێران چی کرد؟

لە ٢ی ئازاری ٢٠٢٦، چەند ڕۆژ لەدوای دەستپێکردنی هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل، ئێران تەنگەکەی بە "داخراو" ڕاگەیاند و مینی دەریاییی بڵاوکردەوە. ئەنجامەکان سەخت بوون: ٢١ کەشتیی بازرگانی هێرشی کرایەسەر، هاتوچۆی تانکەرەکان ٩٠ لەسەد کەمبووەوە، و نرخی نەوتی Brent بەرز بووەوە بۆ سەرەوەی ٩٧ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک. ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە گەورەترین بەرداشتی کاتی لە کۆگای ئەستراتیژیی ڕێگەپێدا، ٤٠٠ ملیۆن بەرمیل.

کێشەی مین

ئێران نزیکەی ٢٠٠٠ تا ٦٠٠٠ مینی دەریایی بڵاوکردەوە، بەڵام ئەمە کێشەکەی هەیە: زۆرینەی بە شێوەیەکی ناڕێکخراو دانراون. هەندێک یەکە GPS ی بازاڕی بەکارهێنا، هەندێکی تر بە تەخمینی دەستی. زۆر مین هەرگیز تۆمار نەکران، و جەریانی دەریا لاوتبرد. لەوانەیە ئێران خۆشی نەزانێت هەموو مینەکانی لە کوێن. ئەمریکا پێویستە نزیکەی ٢٠٠ میل چوارگۆشە لە بنی دەریا پشکنین بکات، پرۆسەیەک کە لەوانەیە مانگان بخایەنێت.